Chu sa là gì

Chu sa, thần sa hoặc còn gọi là châu sa, đơn sa mang tên khoa học là cinnabarit mang trong thủy ngân có sẵn trong tự nhiên là một loại khoáng thạch sở hữu màu đỏ cùng với thành phần đó là sulfua thủy ngân nguồn gốc từ Trung Quốc. Đó là loại thuốc quý trong Đông Y được sử dụng cách đây 2.000 năm nhằm làm thuốc trấn kinh, an thần chủ trị những bệnh dịch liên quan tới co giật, mất ngủ.

Chu sa là thành phần thuốc quý trong bài thuốc đông y

Khai thác và tách suất chu sa ra sao?

Chu sa là khoáng chất điền nối liền cùng với những hoạt động phun trào núi lửa diễn ra vừa qua hoặc xuất hiện tại những suối nước lạnh kiềm tính. Kể từ thời đế quốc La Mã chu sa thông thường được sử dụng làm chất màu hoặc tạo ra thủy ngân, trong nhiều thế kỷ chu sa là quặng chủ yếu nhằm tạo ra thủy ngân, 1 vài mỏ lúc bấy giờ vẫn hoạt động.

Chu sa gắn với thủy ngân cho nên việc khai thác chu sa rất rất không tốt cho sức khỏe, lúc bấy giờ một số nơi khai thác chu sa bị bỏ hoang, tuy vậy lại kha khá thông dụng vào y học truyền thống cổ truyền phương đông, điển hình nổi bật nhất là Trung Quốc., chu sa thông thường được kê vào những loại thuốc cùng với tên thường gọi “dĩ độc trị độc”.

Tính chất của chu sa

Chu sa là mộ loại bột đỏ dạng phân tử nhỏ hoặc khối lượng lớn, màu đỏ tươi, đỏ đâmh, vệt màu đỏ tới nâu đỏ, sáng bóng. Thực tế chu sa và thần sa là 1, là khoáng thạch chứa sunfua thủy ngân và sinfua selen, chu sa sở hữu cấu hình tương tự như oxit thủy ngân (HgO) tuy vậy chu sa ở dạng bột đỏ, còn thần sa ở thể viên khối óng ánh, to nhỏ ko đều, màu đỏ ối, đổ tươi, ko mùi vị, mùi vị nhạt.

Công năng của chu sa vào y học

Theo GS.TS Phạm Xuân Sinh đăng lên bài viết này “Người sử dụng chu sa, thần sa thế nào cho đúng? Bên trên báo thuocnamgiatruyennguyenthithai.com số ra ngày 13/09/2013 có ghi chép những đặc tính của chu sa như sau:

“Theo Thuốc đông y chu sa sở hữu vị ngọt, tính hàn, có độc, nhập vào kinh tâm, sở hữu công năng thanh tâm, trấn kinh, an thần, giải độc. Thông thường được sử dụng vào trị những triệu chứng bị hoảng loạn, mất ngủ, ngủ hoặc mê sảng, giật mình, con trẻ hay khóc tối, bị co giật lúc sốt quá cao…:.

Trong một số tư liệu Trung Quốc cũng hiển thị đặc tính của chu sa vào một số cuốn y học:

– Dùng trong những tình huống thường xuyên bị đánh trống ngực, tim đập nhanh, mất ngủ, hoặc mê sảng, người mất ý thức, lên cơn co giật vì động kinh, ngất xỉu, nhiễm khuẩn trong cổ họng, nhiễm độc xưng nhức, giải độc.

Một trong những loại thuốc y học truyền thống cổ truyền từ chu sa:

– Chữa mất ngủ, hoặc giật mình, tinh thần không yên tâm, tim loạn nhịp, di tinh: Tim lợn hấp cho chín, chấm cùng với bột chu sa ăn hàng tuần. – Chữa mất ngủ, hoặc giật mình, mê sảng, ngủ ko ngon, trẻ em con cái hay quấy khóc…: Trộn mật ong hoặc ít đường kính trắng vào nước ấm, để nguội cho thêm bột chu sa vào rồi uống.

Lưu ý: Liều lượng phải do y sĩ kê, thông thường khuyến nghị sử dụng 0,1 – 0,5 g

Một số trong những loại thuốc phổ biến trong Đông Y về chu sa

  • Ngưu hoàng trấn kinh tán
  • Ngưu hoàng thiên kim tán
  • Ngưu hoàng bào long hoàn
  • Bá tử dưỡng tâm hoàn
  • Tiểu nhi kinh phong tán…

Phương pháp điều chế chu sa thành vị thuốc

Phương pháp 1: Tại những tiệm thuốc, nhà máy sản xuất thuốc đông y lớn lúc tạo ra chu sa với số lượng nhiều thông thường cần xay nghiền trong những cối đá tuy nhiên luôn luôn cần xay nghiền bằng nước tinh khiết để làm nguội, không gây chuyển đổi thành phần của chu sa.

Phương pháp 2: Dùng số lượng lớn chi sa thông thường cho vào cối sứ hoặc lon sành cùng nước tinh khiết vào rồi nghiền thực hiện rất nhiều lần, mỗi lần gạn lấy phần nước mang bột đỏ sang lon sành khác nữa rôi để lắng vài giờ, đổ nước phía bên trên chỉ lấy bột mịn đỏ, nên tinh chế vài ba lần như thế. Thành phẩm bột đổ phơi bóng râm cho đến khô, bảo quản trong lọ thủy tinh sạch sẽ, để nơi cao ráo, không có ánh sáng.

Phương pháp 3: Dùng chu sa số lương ít trong các thang thuốc đông y nên hòa chu sa vào nước tinh khiết trong bát sứ, để tan hết bột, làm đi làm lại 5,6 lần, loại bỏ những cạn chỉ lấy phần bột mịn đỏ, sử dụng nam châm từ hút không còn cặn sắt, hòa bột đỏ tinh chế mịn vào thuốc đã sắc nguội để uống.

Lưu ý lúc sử dụng chu sa

Cũng theo GS.TS Phạm Xuân Sinh đăng lên bài viết này “Dùng chu sa, thần sa thế nào cho đúng? Trên báo thuocnamgiatruyennguyenthithai.com số ra ngày 13/09/2013 có ghi chép một số trong những chú ý lúc sử dụng chu sa:

“Trong nhiều cuốn sách cổ có quy định về cách sử dụng chu sa để không gây tác hại như tuyệt đối phải dung chu sa sống không bao giờ được tạo ra qua lửa, giã, nghiền… dẫn đến sinh nhiệt cho chu sa. Vì nếu như sinh nhiệt sẽ làm cho thành phần sunfua thủy ngân (lành tính) trong chu sa bị phân hủy thành thủy ngân thành phần Hg gây độc hại đối với cơ thể, vì vậy khi sử dụng chu sa cần sử dụng đúng cách và liều lượng quy định.

Nếu chu sa là một trong nhiều vị của một thang thuốc thảo mộc khác thì sắc những vị thảo mộc kia như bình thường, gạn lấy nước, để nguội mới cho bột chu sa vào, quấy đều uống trước bữa cơm khoảng tầm 1,5 h. trong sản xuất thuốc nếu có thành phần chu sa nên lấy chính loại bột này để bao phía ngoài của viên thuốc hoàn”.

Yếu tố cấm kỵ:

Sản phẩm này là độc hại, không nên sử dụng với số lượng lớn, và ko nên sử dụng trong một thời gian dài, đối với phụ nữ mang bầu, người bị rối loạn chức năng gan và thận đều luôn bị cấm.

Chú ý

Dùng Chu Sa hay Thần sa để uống nhất thiết phải thuỷ phi, bỏ hết chất đen lẫn lộn trong thuốc. Chất đen này không uống được và chỉ dùng ngoài trị ghẻ lở. Chu Sa và Thần sa kỵ sức nóng nên phải mài, tán với nước, nếu không thuỷ ngân sẽ bị giải phóng gây độc và làm mất tác dụng của thuốc.

Phương pháp cấp cứu:

  • Dùng 2% Bicacbonat natri dung dịch hoặc nước sôi ấm rửa bao tử.
  • Cho uống sữa lòng trắng trứng gà để kết hợp với thủy ngân thành hợp chất khó hấp thu, đồng thời có tác dụng bảo vệ niêm mạc đường tiêu hóa. Uống nước sắc đậu xanh hoặc bài Hoàng liên giải độc thang gia Kim ngân hoa, Thổ phục linh.
  • Dùng thuốc tây giải độc.
  • Truyền dịch nâng cao thể trạng và điều trị triệu chứng.

Thông tin này chỉ dành cho nhân viên y tế tham khảo, người bệnh không được tự ý áp dụng phương pháp này để chữa bệnh.

Giới thiệu tác giả

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.